Isıtma Soğutma Boru Metrajı

Isıtma Soğutma Boru Metrajı


Isıtma ve Soğutma Tesisatlarında kullanılan borular genellikle “Dikişli Siyah Boru” diye tabir edilen borulardır. Belirleyici özellik olarak çap değerlerine göre boyut sınıflandırması yapılır. Projelerde inch (“) veya DN tabiri ile mm cinsinden ölçü verilir. 2” veya DN50 gibi. Aşağıda en çok kullanılan nominal ölçüleri bulabilirsiniz.

 

İnç(“)     DN(mm)                               Montaj Şekli

½”           DN15                     Bina içi vidalı

¾”           DN20                     Bina içi vidalı

1”            DN25                     Bina içi vidalı

1 ¼”        DN32                     Bina içi vidalı

1 ½”        DN40                     Bina içi vidalı

2”            DN50                     Bina içi vidalı

2 ½”        DN65                     Bina içi kaynaklı

3”            DN80                     Bina içi kaynaklı

4”            DN100                  Bina içi kaynaklı

5”            DN125                  Bina içi kaynaklı

6”            DN150                  Bina içi kaynaklı

 

Bina içi tesisatlarda kullanılan dikişli siyah borular genellikle TS EN10255 orta seri seçilir. Hali hazırda dikişli siyah borularda üç seri mevcuttur. Hafif seri, orta seri ve ağır seri... Bu çeşitlilik, boru et kalınlığının değişmesinin bir sonucudur. Bina içi kaynaklı montaja muadil olarak yivli boru kullanılabilir ve kaplinli birleştirme yapılabilir. Orta seri borular PN25 basınç sınıfında olup üretim aşamasında 50 barda test edilir. Borular opsiyonel olarak kırmızı astar boyası vurulmuş şekilde tedarik edilebilmektedir. Sayfada montajı yapılmış bir boru hattı, izole edilmeden önce iki kat sülyen boya ile (genellikle kırmızı ya da gri renk) boyanmış olmalıdır.

 

Dikişli siyah boru hakkında temel bilgileri verdikten sonra şimdi de Isıtma soğutma boru hatlarında kullanılan izolasyon malzemelerinden bahsedelim. Borularda izolasyon yapılmasının sebebi sıcak hatlarda ısı kaybını, soğuk hatlarda Isı kazancını ve terlemeyi önlemektir. Isıtma borularında izolasyon malzemesi olarak prefabrik cam yünü ya da taşyünü kullanılır. Genellikle koruyucu tabaka olarak alüminyum folyo ile sarılıdır. Eğer sac kaplama yapılacaksa folyosuz izolasyon tercih edilir. Cam yünü ile taş yünü arasında tercih yaparken şu özellik dikkat çeker. Taş yünü daha pahalı bir malzemedir fakat cam yününe göre daha yüksek Isı yalıtım değerlerine sahiptir.

Soğutma tesisat borularında Elastomerik Kauçuk malzemeden üretilmiş izolasyon malzemesi kullanmak daha doğrudur. Çünkü bu malzeme yoğuşmaya karşı oldukça dayanıklıdır. Bu hatlarda izolasyon yapılırken boru yüzeyi ile dış hava teması tamamen kesilmelidir. Aksi durumda terleme kaçınılmazdır.Bu nedenle siyah izolasyon bantları ile bütün birleşim yerleri bantlanır.

 

Isıtma ve soğutma borularında bütün bunlarla birlikte sac kaplama yapılması istenen yerler olabilir. Sac kaplama genellikle kazan dairesi vb. Teknik hacimlerde ve dış ortama maruz kalan yerlerde yapılır. Amacı izolasyonun dış etkilere maruz kalmasını önlemektir. Ayrıca tesisata görsel anlamda estetik katar. Alüminyum ya da galvaniz sacdan yapılabilir. Alüminyum daha pahalı olmakla birlikte paslanmadığı için tercih edilir.

 

Şimdi artık asıl konumuza dönebiliriz.

Bütün bunları niye anlattık diye sorabilirsiniz. Çünkü metraj çıkaracak bir teknik elemanın asgari bu bilgilere sahip olması gerekir. Aksi takdirde boru metrajı çıkarırken hata yapması kaçınılmazdır. Tesisat metrajları günümüz koşullarında artık yoğun olarak bilgisayar ortamında şekillenmektedir. Projeler genellikle dwg dosya formatında hazırlanmakta ve metraj çıkarmak için bu dosya formatıyla çalışan Autocad vb. Cad programları kullanılmaktadır. Bu nedenle metraj çıkarmaya yetecek kadar CAD bilgisi minimum düzeyde gerekmektedir. Biz konumuz gereği bu detaylara çok girmeden işin mantığı ile ilgili bilgileri vereceğiz.

 

Hvac projelerinde üç ya da dört çeşit çizimler vardır. Bunların hepsi yerine göre kullanılır. Ama çoğu zaman teklif aşamasında tamamı size ulaşmaz. Şimdi bunları sıralayalım.

 

Kat planları

Kolon şemaları

Akım ya da akış şemaları

Detay paftaları

 

Genelde boru metrajı çıkarmak için kat planı ve kolon şeması yeterlidir. Yatay ölçüler kat planından, dikey ölçüler kolon şemasından alınır. Kolondan alınan ölçülerde döşeme kot seviyeleri dikkate alınmalıdır. Çünkü kolon şemalarında ölçeğe dikkat edilmez. Siz projede distance komutuyla borudaki dikey ölçüyü kolon şemasında ölçerseniz yanlış çıkma ihtimali yüksektir. Şansınızı deneyin. Bir iki yerde tutuyorsa her yerde doğrudur. Gönül rahatlığı ile ölçmeye devam edebilirsiniz.

 

Boru metrajını alırken Isıtma ve soğutma metrajlarını ayrı ayrı almak çok önemlidir. Her ne kadar aynı boru olsa da izolasyonları farklı olacağından böyle yapmalıdır. Teknik şartnamede hangi tip izolasyon ve kalınlık belirtiliyorsa ona göre metraj oluşturulur. Yine sac kaplama istenen yerlerin metrajı da ayrı olmalı ve şartnameye göre kaplama malzemesi seçilmelidir. Bu arada boru boyama kalemini de unutmayalım. Zaten boru boyama bütün borular için geçerli. Aşağıda bahsettiğimiz konularla ilgili örnek Bayındırlık pozları, tarifleri ve birimleri mevcuttur. Bu tabirleri metraj listelerinizde kullanabilirsiniz.

 

201.104  Dikişli Çelik Boru (Bina İçi Vidalı) 1/2"....Metre

 

241.706 Dış Çap 21mm 1/2" Et Kalın. 30mm Taş Yünü Esaslı Prefabrik Boru Yalıtımı......Metre

 

230.1205 (1/2”) Dış Çap 21mm Et:25mm Cam Yünü Esaslı Alümin. Folyo Kaplı Prefab. Boru Yalıtımı....Metre

 

231.101 Sülyen Boyayla Boru Boyanması 15mm – 50mm........Metre

 

241.2006 (1/2”) D.Boru Çap 22mm Et:9mm  Polimer Alüm. Folyo Elastomerik Kauçuk Köpüğü Prefab. Boru Yalıtım.....Metre

 

 

Kaynaklar:

 

  • Borusan Boru
  • İzocam
  • Yapimaliyet.com