Mekanik Tesisat Metrajı;  uzmanlık gerektiren, tesisat konusuna hakim, proje okumasını bilen yetkin ve tecrübeli mühendis ya da teknikerler tarafından çıkarılır. Mekanik Tesisatta her bir dal ile ilgili farklı ya da benzer yaklaşımlar, metraj çıkarma teknikleri mevcuttur. Kısaca Mekanik Metraj ile ilgili konulara değinirken bizler bu işi nasıl yapıyoruz, ne gibi avantajlar sağlıyoruz? Aşağıda bunlardan bahsedilmiştir.

 

Kullanım Suyu Tesisatı

Kullanım Suyu Tesisatı binalarda içme ve kullanma suyu şebekesini oluşturan tesisattır. Dışarıdan gelen şehir şebeke hattı binadaki depoya gelir ve buradaki hidrofor vasıtasıyla kullanım alanlarına dağılır. Burada metre bazında, adet bazında ve cihaz bazında sayılacak yani metrajı çıkarılacak kalemler vardır. Cihaz bazındaki kalemleri saymak kolaydır. Çoğu zaman tablo şeklinde verilir. Burada en önemli konu cihazların spesifik bir biçimde tanımlanmış olması gerekir. Aksi halde fiyatlandırma yaparken ve diğer aşamalarda sıkıntılar çıkabilir. Adet bazında sayılacak kalemler, projede belli ölçülerde ve çeşitlerde olurlar. Bunları da klasik yöntemle tek tek saymalısınız. Çizim programlarında belli metotlar ve bu konularla ilgili geliştirilmiş çözümler var. Bunları da kullanabilirsiniz. Metre bazında sayılan kalemler genelde borulardır. Kullanım Suyu için galvaniz boru, ppr boru, hdpe boru gibi borular belirli çaplarda kullanılır. Çaplara göre ayrılmış bir şekilde boru metrajı çıkarılır. Yalnız burada unutulmaması gereken dikey hatların, kolon şemalarından tespit edilerek metraja eklenmesi gerektiğidir.

 

Atık Su ve Yağmur Suyu Tesisatı

 

Genelde atık su borularından oluşur. Pik ya da PVC esaslı borular seçilir. Basınçlı hatlar, galvaniz ya da HDPE borudur. Yağlı hatlar için yağ ayırıcı üniteler, kot farkını deplase etmek için atık su pompaları kullanılır. Metraj mantığı kullanım suyu ile aynıdır.

 

Isıtma ve Soğutma Tesisatı

Isıtma ve Soğutma tesisatları nispeten daha çok eleman bulunduran daha karmaşık tesisatlardır. Isıtma ve soğutma merkezlerinde şartlandırılan akışkan (genelde su) kapalı devre boru tesisatı ile ortama taşınır ve ısı transferi mantığıyla mahaldeki ünite yardımı ile ortamı ıstır veya soğutur. Bu tesisatlarda cihazlar oldukça fazla ve çeşitli olabilir. Borular metre bazında çaplara göre ölçülür.  Kapalı devre boru tesisatında vana ve armatürler sayılır. Genellikle bu kalemler de çaplara göre sınıflandırılır. Çok dikkatli ve titiz bir çalışma gerektirir. Özellikle yüksek fiyatlı olduğu için cihazlar ve diğer pahalı malzemeler atlanmamalıdır. 

 

Havalandırma Tesisatı

Havalandırma Tesisatı, düzgün dizayn edilirse binanın konfor şartlarını önemli ölçüde iyileştiren bir imalattır. Genellikle dikdörtgen veya yuvarlak kesitte imal edilmiş kanallar yardımı ile vantilatörler ve aspiratörler kullanılarak Ortamın iklimlendirilmesi ve/veya havalandırılması sağlanır. Klima santrali serpantinlerinden geçen ısıtılmış veya soğutulmuş akışkan (genelde su) havayla ısı alışverişi yapar ve ortama verilir. Böylece ortamın konfor şartları sağlanır. Kanal metrajı, dikdörtgen kanal ise, m2 cinsinden hesaplanır. Projede ölçüler yükseklik ve genişlik olarak verilir. Kanal çevresi kanal boyu ile çarpılarak bulunur. Varsa dışındaki izolasyon da aynı şekildedir. Yuvarlak kanallarda çapa göre metre cinsinden metraj çıkarılır. Kanal üzerindeki havalandırma ekipmanları ve yardımcı ekipmanlar (menfez, damper, anemostad, cav, vav gibi) geometrik şekline göre sınıflandırılır ve adet bazında sayılır.

 

Yangın Tesisatı

Yangın tesisatı binanın itfaiye gelene kadar insanların binayı güvenli bir biçimde tahliye edebilmesi için zaman tanıyan önlemleri alır. Sprinkler ile Yağmurlama Sistemi (Sulu Yangın Söndürme) ve Yangın Duman Tahliye Sistemi diyerek Yangın Tesisatını ayırabiliriz.

Sprinkler Tesisatında genellikle NFPA normuna göre kapalı ve Yangın Pompa Grubu vasıtası ile basınçlı halde tutulan bir borulama hattı ve ucunda civa genleşmesi olduğunda patlayıp ortamı basınçlı bir şekilde ıslatan sprinkler başlıklarından oluşur. Yine aynı şekilde pompa hattıyla basınçlı tutulan Yangın dolabı hattı da döşenir. Bu iki sistem binanın sulu yangın söndürme tesisatını oluşturur. Metre bazında boru metrajı hesaplanır. Sprinkler başlıkları sınıflarına göre adetsel olarak sayılır. Kat istasyonlarında ve Yangın Pompa dairesindeki vana gruplamaları unutulmamalıdır.

 

Yangın Duman Tahliye Sistemi binadaki insanların yangın anında oluşan dumandan boğulmasını engellemek için yapılır. Merdiven ve asansör kovaları basınçlandırılır. Koridorlardan duman egzozu yapılır. Otoparklarda Jet fan sistemiyle duman süpürülür ve duman tahliye şaftlarından aksiyal fanlar ile tahliye edilir. Yangın Duman Tahliye Tesisatının metrajı havalandırma tesisatının metrajı gibidir.

 

Binalarda bulunan Mekanik Tesisat Sistemleri ana başlıkları ile bu şekildedir. Bunlarla beraber yardımcı birkaç sistem daha bulunmaktadır. Bunların bazıları oldukça uzmanlık isteyen hatta üretici firma tarafından projelendirilip uygulaması yapılan konulardır.

 

Bizler metraj listelerini oluştururken bu işe özel olarak hazırlanmış ya da adapte edilmiş paket programlardan faydalanıyoruz. Bu şekilde hem daha hızlı hem de daha güvenilir sonuçlara ulaşıyoruz.